Boru ağırlığı, içi boş halkanın kesit alanı ile yoğunluğun çarpımıdır: kg/m = π × (D − t) × t × yoğunluk ÷ 1000 (çelik 7,85; D dış çap, t et kalınlığı, mm). Örneğin Ø60,3×2,9 çelik boru ≈ 4,11 kg/m'dir.
- Ø48,3×2,9 → 3,25 kg/m
- Ø60,3×2,9 (2″) → 4,11 kg/m
- Ø76,1×2,9 → 5,24 kg/m
- Ø88,9×3,2 → 6,76 kg/m
Boru, içi boş yuvarlak kesitiyle akışkan taşımadan korkuluk ve konstrüksiyon sistemlerine kadar çok geniş bir alanda kullanılan temel bir metal profildir. Dikişli (kaynaklı) ve dikişsiz olmak üzere iki ana üretim tipi bulunur; her ikisinde de ağırlık dış çap ve et kalınlığına göre belirlenir. Piyasada boru ölçüleri inç yerine halk dilinde "parmak" olarak da anılır (örneğin 2 parmak boru = 2 inç).
Bu sayfadaki hesaplayıcı; borunun dış çapını (D), et kalınlığını (t), uzunluğunu ve malzemesini girerek birim ağırlık (kg/m), tek parça ve toplam ağırlığı anında hesaplamanızı sağlar. Standart ölçülerde yaygın çelik boru değerleri kullanılır.
Boru Ağırlığı Nasıl Hesaplanır?
Boru, içi boş bir dairedir. Ağırlık üç basit adımda bulunur:
Kesit alanını bul
Dış dairenin alanından iç dairenin (boşluğun) alanını çıkar. İç çap, dış çaptan iki kat et kalınlığı düşülerek bulunur.
Alan = π/4 × (D² − (D−2t)²)Birimleri çevir
Ölçüler mm cinsindendir. Alanı cm²'ye, uzunluğu cm'ye çevirerek hacmi hesaplarız.
mm² ÷ 100 = cm²Yoğunlukla çarp
Hacmi malzeme yoğunluğuyla çarpıp 1000'e bölünce kilogram cinsinden ağırlık çıkar.
Ağırlık = Hacim × Yoğunluk ÷ 1000Örnek: Ø48,3×2,9 çelik boru
Kesit alanı = π/4 × (48,3² − (48,3−5,8)²) = π/4 × (2332,89 − 1806,25) ≈ 413,6 mm² = 4,136 cm². Bir metre için: 4,136 × 100 × 7,85 ÷ 1000 ≈ 3,247 kg/m. Standart ölçü seçtiğinizde bu değer doğrudan tabloya yansır.
Standart Boru Ağırlıkları Tablosu (kg/m)
Yaygın çelik boruların (7,85 g/cm³) teorik birim ağırlıkları — boru ağırlık tablosu:
| Ölçü | Kesit Alanı (cm²) | Birim Ağırlık (kg/m) | 6 m Boy (kg) |
|---|---|---|---|
| Ø21.3x2.0 | 1,21 | 0,95 | 5,7 |
| Ø26.9x2.0 | 1,56 | 1,23 | 7,4 |
| Ø33.7x2.6 | 2,54 | 1,99 | 12,0 |
| Ø42.4x2.6 | 3,25 | 2,55 | 15,3 |
| Ø48.3x2.9 | 4,14 | 3,25 | 19,5 |
| Ø60.3x2.9 | 5,23 | 4,11 | 24,6 |
| Ø76.1x2.9 | 6,67 | 5,24 | 31,4 |
| Ø88.9x3.2 | 8,62 | 6,76 | 40,6 |
| Ø114.3x3.6 | 12,52 | 9,83 | 59,0 |
| Ø139.7x4.0 | 17,05 | 13,39 | 80,3 |
| Ø168.3x4.5 | 23,16 | 18,18 | 109,1 |
Sıkça Sorulan Sorular
Boru ağırlığı nasıl hesaplanır?
Yuvarlak borunun kesit alanı, dış daire alanından iç daire (boşluk) alanı çıkarılarak bulunur: π/4 × (D² − (D−2t)²). Bu alan cm²'ye çevrilip uzunluk ve malzeme yoğunluğuyla çarpılınca ağırlık ortaya çıkar. Yukarıdaki hesaplayıcıya dış çap (D) ve et kalınlığını (t) girerek kg/m, tek parça ve toplam ağırlığı anında görebilirsiniz.
Dikişli ve dikişsiz boru arasında ağırlık farkı var mı?
Aynı dış çap ve et kalınlığına sahip dikişli (kaynaklı) ve dikişsiz boruların teorik ağırlığı aynıdır; çünkü ağırlık yalnızca kesit ölçülerine ve yoğunluğa bağlıdır. Fark üretim yönteminde ve basınç dayanımındadır. Pratikte üretim toleransı nedeniyle çok küçük sapmalar olabilir.
DN ne demek, dış çapla aynı mı?
DN (Diameter Nominal) borunun anma çapıdır ve gerçek dış çapla birebir aynı değildir. Örneğin DN40 borunun dış çapı yaklaşık 48,3 mm'dir. Bu nedenle hesaplamada DN değeri değil, ölçtüğünüz gerçek dış çapı (D) ve et kalınlığını (t) girmelisiniz.
2 inç (2 parmak) boru kaç kg gelir?
Piyasada "2 parmak" olarak da anılan 2" boru, Ø60,3 mm dış çapa karşılık gelir. 2,9 mm et kalınlığında Ø60,3×2,9 çelik boru 4,11 kg/m'dir; 6 metrelik tam boy yaklaşık 24,6 kg gelir.
76'lık boru kaç kg'dır?
Piyasada "76'lık" denilen boru Ø76,1 mm dış çaplıdır. 2,9 mm et kalınlığında Ø76,1×2,9 çelik boru yaklaşık 5,24 kg/m gelir; 6 metrelik boy yaklaşık 31,4 kg'dır. Farklı et kalınlıkları için hesaplayıcıya değerleri girebilirsiniz.
Paslanmaz, alüminyum ve bakır boru ağırlığı farklı mı?
Evet, yoğunluk değiştiği için ağırlık da değişir. Çelik/demir boru 7,85 g/cm³; paslanmaz boru ≈ 7,9–8,0; alüminyum boru 2,70 (çeliğin yaklaşık üçte biri); bakır boru 8,96. Aynı Ø ve et kalınlığında alüminyum boru çelikten çok daha hafif, bakır ise daha ağırdır. Hesaplayıcıda malzemeyi seçerek doğru sonucu alırsınız.
Hesaplama virgül mü nokta mı kabul ediyor?
İkisi de geçerlidir. 2,9 ve 2.9 aynı sonucu verir; ondalık ayraç olarak hem virgül hem nokta kabul edilir. Sonuçları ise Türkçe biçimde (binlik nokta, ondalık virgül) gösteririz.
Sonuçlar ne kadar güvenilir?
Standart ölçü seçtiğinizde yaygın çelik boru ölçülerinin teorik birim ağırlıklarını kullanırız. Manuel girişte aynı formül uygulanır. Gerçek ağırlık; üretim toleransı, et kalınlığı sapması ve galvaniz kaplamaya bağlı olarak %2–5 oranında değişebilir.
İlgili Ağırlık Hesaplayıcıları
Aradığınız profili bulamadıysanız, demir-çelik sektöründe en çok kullanılan diğer hesaplayıcılarımıza göz atın: